Japonya Afet Yönetim Sistemi Çöktü mü?

Furkan Şenol; 12 Mart 2011 tarihinde Japonya’dan gelen haberlerini gördüğümüzde ve şiddetin 9 olduğunu anladığımızda eminim ki hepimiz içimizden kesin bu Japonlar yine 5-10 ölüyle bu depremi atlamıştır demişizdir. Ama durumun bu şekilde olmadığını ajanslar haberleri geçmeye devam ettikçe anladık. Akademisyenlerin Afet Yönetiminde model ülke olarak kabul ettiği bir ülke nasıl olmuştu da böyle bir acı tablo ile karşılaşmıştı?

Aslında bu karmaşık düşüncenin çıkış noktasında bir yanılgı yatıyor. Peki nedir bu yanılgı? Bu yanılgı tamamen Afet Yönetiminin ülke yönetimleri ve toplum tarafından farklı anlaşılması ve uygulanmasıdır. Türkiye de ne yazık ki Afet Yönetimi ile acil durum müdahalesi karıştırılıyor ve en kötüsü o şekildeymiş gibi gösteriliyor. Peki nedir arasındaki farklar? Aslında Afet Yönetimi tamamen toplumsal eğitim ile alakalı bir olaydır. Yani tabanında eğitim bilinçlendirme yatmaktadır. Yani arama kurtarma ekipleriyle Afet yönetilemez. Asıl amaç eğer ki can kayıplarımızın %90’ı ilk yarım saatte ise; halkımızı o yarım saate hazırlamalıyız. Acil durum aslında yerel bir olay olmakla birlikte örneğin bir yangının oluşması ve itfaiyenin müdahalesidir. Belki de depremden sonraki dağıtılan çadırlar o ülkenin acizliğiyle doğru orantılıdır. Depremden sonraki o beyaz görüntü aslında kara bir tablodur. Japonya’da deprem olduğunda hiçbir insanın çadırda yaşadığını göremezsiniz. Çünkü herkes okullarda toplanılması gerektiğini bilir ve okul binaları buna göre inşa edilmiş ve hazırlanmıştır. Japonya ne kadar bu depreme hazırlıklı yakalanmış olsa da ülkenin coğrafi konumu ve beklenildiğinden fazla yıkım olması ve Tsunaminin etkisi zararı arttırmıştır. Aslında Japon Afet Yönetim sistemi hala ayaktadır. İnsanlar bilinçsizliğe değil doğaya yenilmiştir. Araçlar ile mahalle mahalle dolaşıp halkını eğiten, su tanklarını, erzaklarını okul bahçelerine gömen, depremde toplumsal psikolojiden uzak bilinçli harekete yönlendirilen bir toplum yok olamaz. Afet sigortasına sahip toplumun tamamı bu sigorta ile yeniden evine sahip olacaktır ki ülkemizde bu oran sadece %32dir.

Ne yazık ki bizler ülkemizin Afet Yönetim sisteminde birey olmak yerine afetzede konumundayız. Diğer ülkelerde bilim dalı olan bir sistem bizde deneme yanılmadan öteye ve kişisel, lokal çabaların dışına geçemiyor.