Sel Nedir ?

Seller tüm doğal tehlikelerin en tanınmışı ve en yaygınıdır. Bazı seller birkaç gün içinde meydana gelirfakat seylap(ani sel) lar birkaç dakika içinde suların kabarmasına neden olabilir. Su hızla akan sel suları ile bir hayli kaya yükü çamur parçalanmış ağaçlar ve diğer enkazı da birlikte taşıyan doğal akıntı sistemlerine yol açarak dik toprak kenarlarının üzerinden hızla aşar. Sel koşulları tarafından oluşturulan kaygan çamurlar keza bir tehlikedir.

Küçük çayların sel yatakçıklarının derelerin  mezraların kuru çay yataklarının yada kuru havada zararsız görünen alçak tabanlı arazinin dahil taşıyabileceğini hatırlayın.

Her nerede yaşarsanız yaşayınolası sel tehlikesine karşı uyanık olun. Eğer alçak tabanlı bir sahada su yada bir bentten gelen çay kenarında yaşıyorsanız sellere karşı hazırlıklı bulunmalısınız.

Sel öncesi, sırası ve sonrası

1. Radyo ve TV de yayınlanacak olan olası sel koşullarına ait uyarı terimlerini bilin.

2. Pişirilmeye yada soğukta saklamaya gereksinim duymayan bir miktar gıda depolayın. Temiz ve kapalı kaplarda içme suyu bulundurun. Elektrik gücünüzün gaz ve su hizmetlerinin kesilebileceğini hatırlayın. Önerilen olağanüstü durum malzemeler için kontrol listeleri bölümüne baş vurun.

3. Portatif pille çalışan bir radyo olağanüstü durum pişirme teçhizatı ve çalışır durumda el feneri bulundurun; yedek pilleri unutmayın. İlkyardım malzemelerini ve ailenizin gereksinim duyabileceği ilaçları hazırda bulundurun.

4. Sel basabilecek bir arazide yaşıyorsanız bulunduğunuz çevrede selin ortalama yüksekliğinin ne olabileceğini öğrenmeye çalışın.

5. Bölgenizdeki bentleri saptayın. Başkaları üstesinden gelemezse başınıza neler gelebileceğinden haberdar olun. Yerel olağanüstü durum eylem planlarına vakıf olun.

6. Birlikte bulunduğunuz insanların sel tahliye yollarını ve nerede sığınak bulunabileceğini öğrenin. Tahliye için hazırlıklı olun.

7. Yakındaki çaylar ve bentlere göre mülkünüzün yüksekliğini bilin böylece sel yükselmeleri beklendiğinde evinizin ve mülkünüzün etkilenip etkilenmeyeceğini bilirsiniz.

8. Sel sigortası kapsamını görüşmek üzere sigorta ajansınız veya yerel yönetim ile temas kurun. Normal olarak ev sahiplerine sigorta poliçelerinde sel kayıpları kapsam dışındadır. Sel sigortası bazı yerleşim birimlerinde Ulusal Sel Sigorta Programı çerçevesinde geçerlidir. Biran önce kapsama dahil olun.

KUVVETLÄ° YAÄžMUR SIRASINDA VE SONRASINDA YAPILACAK ÅžEYLER

1. Kuvvetli yağmurda özellikle seylapa karşı uyanık olun. Eğer herhangi bir seylap olasılığı sezersenizhemen daha emin bir yere gidin. Yer değiştirmek için talimat beklemeyin.

2. Yerel yönetiminiz ve olağanüstü durum yöneticileri tarafından radyo ve .TV de verilebilecek bilgi ve talimatları dinleyin.

3. Kum torbalarını ve diğer koruyucu malzemeyi sel derinliğine bağlı olarak yerlerine koyun. Suyu bodrum yada zemin katından uzak tutmak için evinizin dış cephe duvarları çevresine kum torbaları yığmayın. Sel sularının evinize ulaşmasını önlemek için kum torbalarını dış duvarlardan uzağa koyun.

4. EÄŸer bulunduÄŸunuz yeri tahliye etmeniz bildirildi ise:

Terk etmeden önce evinizin güvenliğini sağlayın. Eğer zamanınız varsa ve yerel yetkililerden diğer talimatlar alınmadıysa çöp kovaları bahçe teçhizatı ve döşemesi gibi açık havada kullanılan eşyayı içeriye alın yada güvenli bir biçimde bağlayın. Temel gereksinim maddelerini ve döşemeyi evinizin üst katlarına taşıyın; kapı ve pencereleri kilitleyin. Selle kaplı yollar tarafından mahsur kalmaktan kaçınmak için evinizi yeterince erken terk edin. Sellerle sürüklenmiş yollar ve köprülerden ve sel suları tarafından süpürülmüş yada kaplanmış olabilecek çaylara paralel pek çok yol ve diğer akıntı kanallarından haberdar olun. Evi tahliye ettiğinizi bildirir bir notu yetkilinin bulabileceği bir yere bırakın.

SELDEN SONRA YAPILACAK ÅžEYLER

1. Yapabileceğiniz yetkililer tarafından söylenmedikçeafet bölgesine uğramayın.

2. Sel sigortanız varsa kayıplarınız olduğunu sigorta ajansınıza bildirin.

3. Tıbbi bakımın ve yerleşim yiyecek ve giyecek ile diğer şeyler gibi yardımın bulunabileceği yerler hakkında verilebilecek bilgi ve talimatlar için radyo ve TV de arama yapın.

4. Sel suları birinci katın üzerinde ise evinize girmeyin; binanın girilmeye güvenceli olup olmadığını bilemezsiniz.

5. Binaları kontrol etmek için pilli fenerler veya el fenerleri kullanın. Ancak binada gaz sızıntısı olduğunu düşünüyorsanız herhangi bir türde ışık kullanmayın. Işığın kendisi bir patlamanın tetiği olabilir!!!

6. Sel kapıların şişerek sıkışmasına yol açmış olabilir. Şişen kapılar biriken çamur yada tümsekleşmiş döşeme nedeniyle giriş zorlaştırdığında bir pencere veya diğer açık yerden girmeye çalışın.

7. Herhangi bir suyu kullanmadan önce yerel sivil savunma veya olağanüstü durum yönetimiyle mutabık olun. Su kaynakları sel nedeniyle kirlenmiş olabilir.

8. Sel sularının temas ettiği yiyecekleri tüketmeyin.

9. Islak yerlerde elektrikli teçhizatı kullanmayın.

10. Gaz şirketlerinden evinizi sızıntıya karşı kontrol etmelerini ve sonra gaz pompalamalarını isteyin.

11. Bodrum/ zemin katınız sel suyu ile doluysa derece derece pompalayarak (ortalama günde 1/3 miktarda su) boşaltın böylece hasarın önüne geçebilirsiniz. Çevredeki toprak hala su altındayken bodrum/zemin katındaki su pompalanırsa duvarlar çökebilir ve döşeme eğrilip bükülebilir.

12. Bozulmuş yardımcı hatları yetkililere bildirin.

13. Önceden sel ile kaplı alanlarda zehirli yılanlara karşı dikkatli olun.